Artykuły w Nowej Fantastyce

Regulamin kategorii światotworzenia oraz ogólne dyskusje o budowaniu własnych uniwersów, filozofii działania w nim i uniwersalnych wskazówkach.
Awatar użytkownika
Ptakuba
Administrator
Administrator
Posty: 229
Rejestracja: śr kwie 06, 2016 8:06 pm
Lokalizacja: Poznań
Kontaktowanie:

Re: Artykuły w Nowej Fantastyce

Postautor: Ptakuba » wt maja 30, 2017 3:40 pm

Wczoraj kupiłem numer Nowej Fantastyki zawierający ostatni (dwunasty) artykuł z cyklu "Kuźnia Światów" Krzysztofa Piskorskiego. Postanowiłem więc stworzyć krótkie podsumowanie.

Odcinek pierwszy stanowił wstęp - mówił o historii samej dziedziny, jaką jest światotworzenie, jej ogólnej idei i zapowiadał, co dalej. Trochę mi szkoda, bo gdzieś posiałem ten numer. Ale może znajdę.

Drugi odcinek poświęcony został poszukiwaniu głównego "tonu" świata. Zawiera sporo wartościowych spostrzeżeń na temat tego, jak istotny jest ogólny klimat, jak wiąże się z całą resztą, jak można użyć kontrastu i od czego właściwie zaczynać, kiedy chce się tworzyć.

Część trzecia opowiada o zasadzie antropicznej - o tym, jak delikatnym mechanizmem jest rzeczywistość. Autor omawia, jak operować niedopowiedzeniami i dlaczego warto włożyć trochę wysiłku w naukę o tym, co chce się modyfikować.

Odcinek numer cztery dotyczy magii, obracając się głównie wokół trzech praw Sandersona. Jest to cholernie dobre omówienie tych znanych reguł, pełne przykładów i praktycznych porad.

Piąta część mówi o religiach i bogach. Zawiera fajny opis tego, z czym wierzenia się wiążą i jak wymyślić w ich kwestii coś oryginalnego oraz sensownego, ale czułem pewien niedosyt. Zabrakło poświęcenia trochę więcej uwagi światom, w którym bogowie są w 100% rzeczywiści. Chętnie poczytałbym też coś o wierzeniach, które niekoniecznie skupiają się na czci oddawanej osobowym bogom.

Szósty odcinek omawia geografię i tu jako domorosły kartograf oczywiście nie byłem zachwycony.. Autor w tej odsłonie cyklu skupił się przede wszystkim na tym, skąd brać ciekawe pomysły na krainy i tylko w ostatnich dwóch akapitach wymienił bez uzasadnienia podstawowe błędy w robieniu map. Artykuł nie jest zły, ale mnie nie zachwycił. Na plus krytyka jednolitych planet oraz rozważenie po co właściwie zajmować się geografią.

Siódma część zajmuje się kwestią biologii. Tu akurat wybaczam autorowi, że skupił się na rzuceniu tylko kilku luźnych pomysłów, bo w paru akapitach przekazać jakąś uniwersalną i wartościową biologiczną wiedzę to chyba niemożliwość. Co zdecydowanie na plus to opisanie, jak alternatywna biologia może wpływać na kulturę oraz jak interesującymi cechami można uzyskiwać ciekawe efekty.

Część ósma jest o społeczeństwach. Według mnie świetny artykuł o tym, jak różnorodne i wielowymiarowe są nacje i ich kultury. Dużo o głębi oraz o historii. Na końcu parę godnych uwagi akapitów o roli ekspozycji, ale o niej więcej jest pod koniec cyklu.

Dziewiąty odcinek mówi o rozwoju cywilizacyjnym. Bardzo fajny artykuł o tym, jak działa historia nauki i jak dzieła techniki wpływają na świat. Najbardziej spodobał mi się akapit o tym, jak settingi są zapamiętywane dzięki kontrastującym elementom często właśnie w tej sferze.

Dziesiątka to historia ogólnie. Autor skupił się na ciekawych zdarzeniach, w których rzeczywistość zachowała się absurdalnie, wręcz przypadkowo i pozornie wbrew logice - o tym, jak drobnostki potrafią wpłynąć na bieg dziejów. Stąd też zalecenie, by inspirować się rzeczywistą, szalenie bogatą historią, zamiast symulować coś idealnie racjonalnego.

Jedenasty odcinek poświęcony jest ekspozycji. Jakie są metody jej tworzenia i jaki mają wpływ na odbiór, a przede wszystkim, jakich metod unikać. Jest więc o budowaniu napięcia i eskalacji go oraz o roli cierpliwości. Zdecydowanie świetna lekcja dla wszystkich, którzy chcą użyć świata jako tła dla opowieści.

Ostatnia, dwunasta odsłona zawiera, zgodnie z moimi przewidywaniami (po prelekcji na Pyrkonie) dekalog światotwórcy. Jest to bardzo dobre podsumowanie, choć uważam, że parę rzeczy można byłoby przeformułować.
1) Znajdź mocny fundament
2) Zarzucaj sieci szeroko (chłoń jak najwięcej wiedzy w poszukiwaniu inspiracji i racjonalizacji pomysłów)
3) Detal kreuje autentyczność
4) Świat nie zamarza (rzeczywistość nie tkwi w bezruchu kiedy jest poza narracją i perspektywą bohatera)
5) Nic nie jest homogeniczne
6) Niezwykłe moce i technologie mają niezwykłe konsekwencje
7) Świat nie powinien walczyć z fabułą (jeśli element fabuły gryzie się z elementem settingu, trzeba to rozpracować)
8) Niedopowiedzenie to potężna, ale obosieczna broń
9) Ekspozycja jest kluczem
10) Odbiorcy nie są sprawiedliwi (będą mniej lub bardziej wyrozumiali dla świata zależnie od medium i renomy autora)

Jak więc podsumować? Świetny cykl i wielki props dla Piskorskiego, że to stworzył. Na około dwudziestu stronach zmieścił mnóstwo wiedzy i świetnych porad. Inspirujący, zachęcający do worldbuildingu zbiór świetnych spostrzeżeń.
Obrazek
Awatar użytkownika
kejti
Architekt
Architekt
Posty: 64
Rejestracja: pt kwie 29, 2016 4:43 pm
Kontaktowanie:

Re: Artykuły w Nowej Fantastyce

Postautor: kejti » czw cze 01, 2017 9:37 am

Świetny, świetny.
Co prawda z czymś chciałam polemizować, ale to było tak dawno, że nie pamiętam:)
Ogólnie chciałoby się więcej.

Wróć do „O tworzeniu światów”

Kto jest online

Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 1 gość